Abbas Sayar

Yılkı Atı başta olmak üzere Anadolu insanını ve kırsal yaşamı konu alan romanlarıyla tanınan Türk romancı, şair ve gazeteci

Doğum Tarihi: 21.Mart.1923

Ölüm tarihi: 12.Ağustos.1999

Abbas Sayar kaç yaşında öldü : 76

Burcu: Koç

Meslek: Yazar, Şair

Doğum Yeri: Yozgat

Ölüm Yeri: İzmir

Yazar, şair, gazeteci ve ressam. Abbas Sayar, özellikle Yılkı Atı, Çelo ve Can Şenliği romanlarıyla tanındı. Roman ve hikâyelerinde Yozgat ve çevresinden edindiği gözlemlerden yararlanarak Orta Anadolu insanının yaşamını, yoksulluğu, toprakla ilişkisini, göçü, yalnızlığı ve insan-doğa mücadelesini işledi. Edebiyata şiirle başlayan Sayar'ın şiirsel anlatımı romanlarına da yansıdı.

Abbas Sayar, 21 Mart 1923 tarihinde Yozgat'ın Aşağı Çatak Mahallesi'nde doğdu. Tam adı Nail Abbas Sayar'dır. Babası Mehmet Abdüllatif Sayar, annesi İkbal Sayar'dır. Sekiz çocuklu ailenin üçüncü çocuğuydu. Annesini 1939 yılında kaybetti.

Dumlupınar İlkokulu'nda başladığı ilköğrenimini Sakarya İlkokulu'nda tamamladı. Yozgat Lisesi'nden 1941 yılında mezun oldu. Ortaokul ve lise yıllarında devam ettiği Yozgat Halkevi, edebiyata ilgisinin gelişmesinde etkili oldu. İlk şiirleri de 1941 yılında okul dergisinde yayımlandı.

İstanbul Yılları ve Gazeteciliği

Abbas Sayar, bir süre vekil öğretmenlik ve memurluk yaptı. Askerliğini 1943-1945 yılları arasında yedek subay olarak İskenderun, Ankara, Merzifon, Amasya, Havza, Vezirköprü ve Gümüşhacıköy gibi farklı yerlerde yaptı.

1946 yılında Hayrünnisa Nefesli ile evlendi ve İstanbul'a yerleşti. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümü'ne kaydoldu. Burada dört dönem öğrenim gördü ancak eğitimini tamamlamadan ayrıldı.

Üniversite öğrencisiyken 22 Mart 1947 tarihinde kültür ve sanat ağırlıklı Bozlak gazetesini çıkarmaya başladı. Gazete 12 sayı yayımlandı. Yozgat'a döndükten sonra 10 Nisan 1948 tarihinde Bozok gazetesini yayımlamaya başladı. Bir süre ara verilen gazete, 30 Ekim 1952 tarihinden itibaren yeniden çıkarıldı ve uzun yıllar yayın hayatını sürdürdü. Sayar, gazeteciliğinin yanı sıra matbaacılık ve yayıncılıkla uğraştı; Yerköy'de gazete ve matbaa kurdu, daha sonra kendi matbaasını işletti. Bozok gazetesi 29 Aralık 1995 tarihine kadar yayımlandı.

1940'lı yılların ikinci yarısından 1957 genel seçimlerine kadar siyasetle de ilgilendi. Yozgat'ta Demokrat Parti'nin kuruluş çalışmalarına katıldı, seçim kampanyalarında görev aldı ve konuşmalar yaptı. 1957 yılından sonra aktif siyasetten uzaklaştı.

Şairliği

Abbas Sayar, edebiyat hayatına romandan önce şiirle başladı. İlk şiirlerinin ardından Gönül Sandalı, Sere Serpe, Neco'ya Mektuplar ve Gibi adlı şiir kitaplarını yayımladı. Şiirlerinde halk ve divan şiirinin yanı sıra modern şiirin imkânlarından yararlandı; hece, aruz ve serbest ölçüyle şiirler yazdı.

Şiirlerinde doğa, aşk, yalnızlık, gurbet, umut, yaşama sevinci ve Anadolu insanının gündelik yaşamı gibi temalara yer verdi. Şiir yazmayı hayatı boyunca sürdürmesine karşın 1970 yılında yayımlanan Yılkı Atı'ndan sonra daha çok romancı kimliğiyle tanındı. Kitaplarında yer almayan çok sayıda şiiri ise Bozok gazetesinin sayfalarında kaldı.

Romancılığı

Abbas Sayar'ın ilk romanı Yılkı Atı 1970 yılında yayımlandı. Roman, yaşlandığı ve işe yaramadığı düşünülerek kışın doğaya bırakılan Doru adlı kısrağın hayatta kalma mücadelesini anlatır. Sayar, hayvanın doğayla mücadelesini anlatırken Orta Anadolu köylüsünün ekonomik koşullarını ve insan-doğa ilişkisini de ele aldı. Romanın çıkış noktasını, yazarın Yozgat çevresindeki çiftçilik yıllarında yaptığı gözlemler oluşturdu.

Yılkı Atı, 1970 TRT Sanat Ödülleri Yarışması'nda başarı ödülüne değer görüldü. Eser daha sonra televizyona da uyarlandı.

İkinci romanı Çelo 1972 yılında yayımlandı. Toprak mülkiyeti, aile ilişkileri ve aşk ekseninde gelişen roman, 1973 yılında Türk Dil Kurumu Roman Ödülü'nü kazandı.

1974 yılında yayımlanan Can Şenliği'nde ise yaşlılık ve yalnızlık üzerinde durdu. Roman, 1975 Madaralı Roman Ödülü'ne değer görüldü ve daha sonra TRT tarafından televizyona uyarlandı.

1977 tarihli Dik Bayır'da Almanya'ya işçi olarak gidenlerin ve geride kalan ailelerinin yaşadıklarını, göçün köy hayatında meydana getirdiği değişimleri anlattı. 1987 yılında yayımlanan Tarlabaşı Salkım Saçak ise önceki romanlarından farklı olarak İstanbul ve Beyoğlu çevresindeki yaşamı konu aldı.

1990 tarihli Anılarda Yumak Yumak, Sayar'ın askerlik yıllarından izler taşıyan anı-roman niteliğinde bir eserdi. Ölümünden sonra 2003 yılında yayımlanan El Eli Yur, El de Yüzü'nde ise 1950'li yılların siyasi ortamını ve Anadolu insanının siyasete bakışını işledi.

Ayvalık Yılları ve Resim Çalışmaları

Abbas Sayar, 1988 yılında gittiği Ayvalık'ta edebiyat öğretmeni Hanife Ender Atabek ile tanıştı. 11 Temmuz 1989 tarihinde evlenen çift Ayvalık'a yerleşti.

Sayar yaşamının son döneminde edebiyat çalışmalarının yanı sıra resimle yoğun biçimde ilgilendi. Ankara, Antalya, İzmir ve Ayvalık'ta resim sergileri açtı. Roman, şiir, gazetecilik ve resim çalışmalarını yaşamının son yıllarına kadar sürdürdü.

Ailesi

Abbas Sayar'ın ilk evliliğinden 6 Kasım 1946 tarihinde Ahmet Güner Sayar dünyaya geldi. Ahmet Güner Sayar daha sonra iktisat tarihi, düşünce tarihi ve biyografi alanlarında çalışan bir akademisyen ve yazar oldu.

Abbas Sayar, ikinci evliliğini 11 Temmuz 1989 tarihinde edebiyat öğretmeni Hanife Ender Atabek ile yaptı ve yaşamının geri kalanını Ayvalık'ta geçirdi.

Ölümü

Abbas Sayar, 5 Ağustos 1999 tarihinde Ayvalık'taki evinde beyin kanaması geçirdi. İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne kaldırıldı. 12 Ağustos 1999 tarihinde İzmir'de 76 yaşında hayatını kaybetti. Yozgat'ta toprağa verildi.

Ödülleri

1998 - Türkiye Yazarlar Sendikası - İzmir Kitap Fuarı - Yazarlık Emeğine Saygı Plaketi
1994 - Edebiyatçılar Derneği - Onur Ödülü Altın Madalyası ve Onur Belgesi
1992 - Kültür Bakanlığı - 50. Sanat Yılı Plaketi
1992 - Yozgatlılar Kültür ve Dayanışma Derneği - 50. Sanat Yılı Plaketi
1992 - Gazeteciler Cemiyeti - Yozgat'ın İlk Gazetecisi Plaketi
1987 - Yozgatlılar Dayanışma ve Kültür Derneği - Şükran Plaketi
1975 - Madaralı Roman Ödülü - Can Şenliği
1973 - Türk Dil Kurumu Roman Ödülü - Çelo
1970 - TRT Sanat Ödülleri Yarışması Başarı Ödülü - Yılkı Atı

Romanları

2003 - El Eli Yur, El de Yüzü - ölümünden sonra yayımlandı
1990 - Anılarda Yumak Yumak - anı-roman
1987 - Tarlabaşı Salkım Saçak
1977 - Dik Bayır
1974 - Can Şenliği
1972 - Çelo
1970 - Yılkı Atı