İstanbul Müzik Festivali

Uluslararası İstanbul Müzik Festivali, İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından İstanbul'da 1973'ten beri her yıl düzenlenen bir sanat etkinliğidir. İKSV'nin İstanbul'da düzenlediği diğer sanat festivallerinin öncüsü olan festivalde, ağırlıklı olarak klasik batı müziği repertuvarı seslendirilir.

Festival başlangıçta farklı sanat dallarını içeren bir programla ve İstanbul Festivali adı altında düzenlenmekte idi. 1994'ten itibaren sadece müzik alanında performansları içeren bir etkinliğe dönüşerek Uluslararası İstanbul Müzik Festivali adını aldı.

Festivalde etkinlikler Aya İrini Kilisesi, Bulgar Kilisesi, Topkapı Sarayı, İstanbul Arkeoloji Müzesi, Süreyya Operası gibi özel yerlerde gerçekleştirilmektedir. 2003'ten beri festivalde, kültür ve sanata katkı veren usta sanatçılara Yaşam Boyu Başarı Ödülü takdim edilmekte, 2006'dan beri de kültür ve sanatı yönlendiren sanatçılara Onur Ödülü verilmektedir. 2012'den beri, festivalin açılış konserinde 30 yaşın altındaki bir müzisyene Aydın Gün Teşvik Ödülü verilmektedir. Festival ayrıca güncel klasik eserlerin bestelenmesi için her sene bestecilere siparişler vermektedir.

Tarihçe

İstanbul Müzik Festivali ilk defa İKSV tarafından Türkiye Cumhuriyeti'nin 50. yıl dönümü olan 1973'te 15 Haziran - 15 Temmuz tarihleri arasında "İstanbul Festivali" adıyla düzenlendi. İlk programda ağırlıklı olarak klasik batı müziği yer almaktaydı. İKSV'nin klasik müzik sevgisi ve beğenisinin yerleşmesi amacı doğrultusunda düzenlenmiş bir festivaldi.

Festival kapsamına zamanla diğer sanat dalları da girdi. Opera, klasik bale, çağdaş dans, geleneksel müzik, caz, pop, sinema, tiyatro ve görsel sanat dalları da programda yer aldı. İzleyicilerin ilgisi arttıkça farklı sanat disiplinlerine ait etkinlikler, ayrı festivaller olarak yapılmaya başladılar.[5]

1986'dan itibaren film, bienal, tiyatro ve caz etkinliklerinin ayrı festivaller hâline gelmesiyle, müzik festivali de kendine özgü bir kimlik kazandı. 1994 yılında Uluslararası İstanbul Caz Festivali de ayrı bir festival olarak yapılandıktan sonra İstanbul Festivali "Uluslararası İstanbul Müzik Festivali" adını aldı. 2022'de 50. festival gerçekleştirildi.

Türkiye'de 2012-2022 yılları arasında gerçekleşen ve Avrupa Festivaller Birliği üyesi olan festivallerin programlarının analizini içeren bir çalışmaya göre bu yıllarda festivaller kapsamındaki müzik performanslarının %47,48'i İstanbul Müzik Festivali'nde gerçekleşmiştir.

Ödüller

Yaşam Boyu Başarı Ödülü

2003 - Nevit Kodallı

2004 - İlhan Usmanbaş

2005 - Leyla Gencer

2006 - William Christie

2007 - John Tavener

2008 - Jordi Savall

2009 - Daniel Barenboim

2010 - Arvo Pärt

2011 - José Antonio Abreu

2012 - Giya Kancheli

2013 - Krzysztof Penderecki

2014 - Zubin Mehta

2015 - Borodin Quartet

2016 - Murray Perahia

2017 - Philip Glass

2018 - Mischa Maisky

2019 - Yuri Bashmet

2020 - Alexander Rudin

2021 - Pēteris Vasks

2022 - Tan Dun

2023 - Anne-Sophie Mutter

2024 - Valentin Silvestrov

Onur Ödülü

2006 - Ayşegül Sarıca

2006 - Suna Kan

2007 - Ayla Erduran

2007 - İdil Biret

2008 - Gürer Aykal

2009 - Ayhan Baran

2010 - Yalçın Tura

2011 - Muammer Sun

2012 - Hüseyin Sermet

2013 - Güher Pekinel - Süher Pekinel

2014 - Gülsin Onay

2015 - Filiz Ali

2016 - İlhan Baran

2017 - Evin İlyasoğlu

2018 - Yekta Kara

2019 - Rengim Gökmen

2020 - Ahmet Say

2021 - Cihat Aşkın

2022 - Özkan Manav

2023 - Hasan Uçarsu

2024 - Cem Mansur

2025 - Mesut İktu

Aydın Gün Teşvik Ödülü

2012 - Hande Küden

2013 - Cansın Kara

2014 - Salih Emre Erşahin

2015 - Emre Engin

2016 - Elman Mecid

2017 - Veriko Tchumbridze

2018 - Can Çakmur

2019 - Elvin Hoxha Ganiyev

2020 - Alican Süner

2021 - Gülün Ataklı

2022 - Umut Sağlam

2023 - Ilgın Top

2024 - Bade Daştan