Yo-Yo Ma, Tango müziğini çello ile yorumlayan ilk çellisttir.

Yo-Yo Ma, 7 Ekim 1955 tarihinde Çinli bir aile olan Marina Lu, Hiao-Tsiun Ma çiftinin oğlu olarak Fransa'nın başkenti Paris’de doğmuştur. Annesi şarkıcı, babası ise besteci ve müzik öğretmeni olan Yo-Yo Ma, müzikle iç içe bir ailede büyüdü. Kontrbas çalmaya heveslendiğinde 4 yaşındaydı. Besteci olan babası ona özel bir çello yaptırdı. Ölçü, ölçü bölüp oğluna Johann Sebastian Bach süitlerini öğretti. Yo-Yo Ma beş yaşındaki ilk konserinde Johann Sebastian Bach çaldı.

1962 yılında yedi yaşında ikenailesiyle birlikte Amerika Birleşik Devletleri’ne göç ederek eğitimine New York’ta devam etti; konservatuvar olan Juilliard School’da Leonard Rose'nin öğrencisi olarak viyolonsel eğitimi aldı. 1978'de aldığı Fisher Ödülü'yle yolu açıldı. Daha sonra müzik dışındaki alanları da tanımak isteyerek 16 yaşında iken başladığı Harvard Üniversitesi’ne girdi ve 1976 yılında sosyal bilimler alanında mezun oldu. Antropolojiden Alman edebiyatına kadar birçok ders aldı. 1976’da sosyal bilimler diplomasıyla mezun oldu.

Üniversiteden mezun olduktan sonra 6 ay boyunca tüm vücudu alçıda olacağı ciddi ve riskli bir skolyoz ameliyatı oldu.

1991 yılında üniversitesi ona onursal doktora verdi. Bugüne kadar 90'na yakın CD'si yayımlanan viyolanselci 18 kez Grammy'yle ödüllendirildi. Tango müziğini çello ile yorumlayan ilk çellisttir.

Yo-Yo Ma, olağanüstü tekniği, zengin tonu ve kültürler arası yaklaşımıyla tanınan Çin asıllı Fransız-Amerikalı bir viyolonsel sanatçısı ve söz yazarıdır. Tango müziğini çello ile yorumlayan ilk çellisttir. 2001'de Ulusal Sanat Madalyası'nı kazandı.

Harvard Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra kariyerine odaklanmaya hazırlanan Yo-Yo Ma, ciddi bir skolyoz ameliyatı geçirdi ve aylarca çello çalamadı. Ameliyatın başarıyla sonuçlanmasının ardından kariyeri hızla yükseldi; konserleri yıllar öncesinden planlanmaya başladı. Pablo Casals ve David Popper geleneğini 21. yüzyıla taşıdığı için kimi çevrelerce “çellonun Mesih’i” olarak anıldı. Tango müziğini çello ile yorumlayan ilk çellistlerden biri oldu ve Klasik müzik repertuvarın yanı sıra bluegrass, geleneksel Çin müziği ve çağdaş bestecilerin eserlerine de yoğun ilgi gösterdi.

Yo-Yo Ma’nın diskografisi 2025 itibarıyla 120’yi aşkın albümden oluşmakta olup, 15’ten fazla Grammy Ödülü kazanmıştır. Johann Sebastian Bach’ın eşliksiz çello süitlerine getirdiği yorumlar, kariyerinin merkezinde yer alırken; Bobby McFerrin, Emanuel Ax ve Goat Rodeo topluluğu gibi sanatçılarla yaptığı iş birlikleri müziğin sınırlarını genişletmiştir.

1998 yılında kurduğu Silkroad projesiyle kültürler arası diyaloğu müzik aracılığıyla güçlendirmeyi amaçlamış, daha sonra Bach Projesi ve Ortak Doğamız gibi küresel girişimlerle bu yaklaşımını sürdürmüştür.

Sanatsal başarılarının yanı sıra Yo-Yo Ma, Birleşmiş Milletler Barış Elçisi olarak görev yapmış ve kültürün güven, anlayış ve insanlık bilinci yaratma gücünü savunmuştur. Ulusal Sanat Madalyası (2001), Başkanlık Özgürlük Madalyası (2010), Kennedy Center Onur Ödülü (2011) ve Birgit Nilsson Ödülü (2022) dâhil olmak üzere birçok prestijli ödüle layık görülmüştür.

Yo-Yo Ma, 1978 yılında Alman edebiyatı profesörü Jill Hornor ile evlendi. Nicholas ve Emily adlarında iki çocuğu vardır. Ailesi ile birlikte Massachusetts, Cambridge'de yaşamaktadır.

Yo Yo Ma, 2001 yılında kendisi kadar ünlü Petunya'sıyla (Çellosunun adı Petunya) ilk kez İstanbul'a geldi ve iki solo konser verdi.

Müziğin insanları birbirine yaklaştırmak için bir araç olarak kullanılabileceğine inanan Yo-Yo Ma, 2006 yılında Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından BM Barış Elçisi olarak atandı. Ma, ilk barış mesajını 25. Dünya Barış Günü kutlamalarında Ahmet Adnan Saygun’un “Partita” adlı eserini yorumlayarak iletmişti.

Yo Yo Ma'nın biri elektronik üç çellosu var. Elinden düşmeyeni 1733'de Venedik'te Montagnana'da yapılmış. Adı Petunya. Salt Lake'e konser için gittiğinde tanıştığı bir çocuk koymuş bu adı. Bir zamanlar Jacqueline du Pre'nin kullandığı Antonio Stradivari yapımı çello yedekte duruyor. Bir de onun için üretilmiş elektronik çellosu var çağdaş bestecileri yorumlamak için.

Hollywood için film müziği çalışmaları da yaptı. John Williams ile beraber çalıştığı “Tibet’te Yedi Yıl” ve “Bir Geyşanın Anıları” bunlardan ikisi.

Ödülleri :
1978 - Avery Fisher Ödülü
2001 - Ulusal Sanat Madalyası
2004 - En İyi Enstrümantal Albüm Latin Grammy Obrigado Brezilya
2005 - Doktor Müzik Sanat (DMA) (honoris causa at) Princeton Üniversitesi
2006 - Dan David Ödülü
2006 - Léonie Sonning Müzik Ödülü
2007 - Uluslararası Viyolonsel Festivali Ayrım Ödülü
2009 - Başkanlık Özgürlük Madalyası
2011 - Kennedy Center Onur
2011 - Glenn Gould Ödülü
2011 - Başkanlık Özgürlük Madalyası
2012 - Polar Müzik Ödülü
2012 - Songlines dergisinin Songlines Müzik Ödülleri En İyi Kültürlerarası İşbirliği Ödülü
2013 - Çağdaş Müzikte Vilcek Ödülü [41]
2014 - Midwest Genç Sanatçılar Altın Baton Ödülü
2014 - Fred Rogers


Kaynak:Biyografiler.com