Tourette sendromu

Tourette sendromu. Tourette sendromu (veya Turet sendromu), aynı şekilde kısa aralıklarla meydana gelen istemsiz, hızlı, ani bedensel tikler ve ses tiklerinin oluşturduğu nörolojik veya “nörokimyasal” kalıtsal bir rahatsızlıktır.

Nörogelişimsel bozukluklar kategorisinde ele alınır. İsmini Fransız doktor Gilles de La Tourette'den alır. Beynin bazal ganglion denilen bölümündeki anormallikten kaynaklandığı düşünülmektedir

Genellikle çocukluk çağında (4-6 yaş) başlar ve 1 yıldan uzun süre hem motorHem de vokal tiklerin bir arada görülmesiyle teşhis edilir. Zekâ geriliği veya ruhsal bir hastalık değildir.

Belirtileri
Tikler hafif veya kişinin günlük yaşamını zorlaştıracak kadar şiddetli olabilir ve zamanla şiddeti değişebilir. İki ana kategoriye ayrılırlar:
Motor Tikler: Göz kırpma, omuz silkme, baş sallama, yüz buruşturma gibi istemsiz kas hareketleridir.
Vokal Tikler: Boğaz temizleme, öksürme, burun çekme, kelimeleri veya anlamsız sesleri tekrarlama gibi istem dışı çıkarılan seslerdir.

Nedenleri
Tourette sendromunun kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte genetik ve nörobiyolojik (beyindeki kimyasal ileticilerin işleyişindeki farklılıklar) faktörlerin birleşimiyle ortaya çıktığı kabul edilir.

Tedavi ve Yönetim
Tourette sendromunun tam bir tedavisi yoktur, ancak semptomlar (tikler) kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi büyük ölçüde artırılabilir.

Yaşam Tarzı ve Psikoterapi:
Stres tikleri tetikleyebilir. Bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve stres yönetimi gibi yöntemler faydalı olabilir.
İlaç Tedavisi: Tiklerin günlük hayatı ciddi şekilde etkilediği durumlarda, beyindeki kimyasalları düzenlemeye yardımcı olan ilaçlar bir nörolog veya psikiyatrist tarafından reçete edilebilir.

Tikler sıklıkla ergenlik döneminde en yüksek seviyesine ulaşır ve erişkinliğe geçişte kendiliğinden azalabilir ya da tamamen kaybolabilir; ancak bazı bireylerde ömür boyu da devam edebilir. Hastalığın tanısı, uzman bir nörolog veya çocuk psikiyatristi tarafından konulur.

Tourette sendromu, günümüzde nadir bir sendrom olarak düşünülmemekle beraber çoğu durumda hafif tabir edilebilecek tikler görüldüğünden bazı durumlarda doğru tanı yapılamamaktadır. Tourette sendromu obsesif kompulsif bozukluk, dikkat eksikliği ve hiperaktivite gibi rahatsızlıklarla akrabalık göstermektedir ve birçok Tourette sendromlu kişi aynı zamanda bu rahatsızlıklara da sahiptir. Ayrıca Down sendromlu ve otistik bireylerde görülme riski normal bireylere göre daha fazladır. Tourette sendromunun görülme sıklığı 10.000'de 4-5'tir ve erkeklerde kızlara oranla daha sık görülmektedir. Bilinen kesin bir tedavisi yoktur fakat tedaviye yardımcı ilaçlar, bazı terapi ve cerrahi müdahaleler mevcuttur. İsveçli şarkıcı Basshunter, Amerikalı şarkıcı Billie Eilish, Amerikalı şarkıcı James Durbin, Amerikalı piyanist Michael Wolff (müzisyen), ingiliz piyanist Nick van Bloss, Amerikalı aktör Dash Mihok, Premier League'nde Everton forması giyen Amerikalı futbolcu Tim Howard, NBA basketbol oyuncusu Mahmoud Abdul-Rauf, Amerikalı motivasyonel konuşmacı Brad Cohen, İngiliz yazar Samuel Johnson, Okçulukta Olimpiyat Sampiyonu olan Türk sporcu Mete Gazoz ve dünyaca ünlü bestekâr Mozart'ın da bu rahatsızlığa sahip olduğuna dair bulgular mevcuttur.