APEC
APEC
APEC (Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği), 1989 yılında kurulan ve Asya-Pasifik bölgesinde ticaret, yatırım ve ekonomik iş birliğini geliştirmeyi amaçlayan 21 üyeli bölgesel forumdur.
Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği ya da APEC (İngilizce: Asia-Pacific Economic Cooperation) Büyük Okyanus kıyısındaki 21 ülkenin katıldığı, dünya ekonomisinin %60'ını temsil eden ve bölgesel ekonomik, iş birliği, ticaret ve yatırım konularının paylaşıldığı uluslararası bir örgüttür. Üye ülkelerin bakanlarının yıllık toplantıları da dahil olmak üzere örgütün tüm eylemleri APEC Sekreterliği tarafından yürütülür.
Örgütün düzenlediği yıllık APEC Ekonomik Liderler Zirvesine üye ülkelerin devlet başkanları katılır. (Üye ülkelerden Tayvan bu toplantıya devlet başkanı düzeyinde değil, bakan düzeyinde katılmaktadır.) Zirve her yıl farklı bir üye ülkede yapılmaktadır ve artık adet hâline geldiği üzere zirveye katılan üye ülke liderleri zirvenin yapıldığı ülkenin ulusal kostümünü giyer. 16-17 Kasım 2019'da Şili'nin Santiago kentinde toplantısı olacaktı. Görüşmelerde dijital ekonomi, bölgesel bağlantısı ve kadınların ekonomik büyümedeki rolü üzerinde durulması bekleniyordu. Şili'de daha önce 2004'te APEC toplantısına ev sahipliği yapmıştır. 2019 zirvesi, devam eden protestolar nedeniyle 30 Ekim'de iptal edildi. Bu kararın ardından APEC 2020 Malezya'da Aralık 2019'dan Kasım 2020'ye kadar yıl boyunca ev sahipliği yaptı. Malezya daha öncesinde 1998'de bu toplantıya ev sahipliği yapmıştır.
APEC özellikle ABD ve Japonya'nın destekleriyle kurulmuştur.
APEC'in temel hedefleri 1994'te Endonezya'nın Bogor kentinde kararlaştırılmıştır. Bogor hedefleri şöyle sıralanır.
Ticaret ve yatırımın serbeştleştirilmesi
İktisadi ve ticari faaliyetlerin kolaylaştırılması
Ekonomik ve teknik iş birliği
Bogor hedeflerinin hayata geçmesi için 1995'te Osaka Eylem Ajandası hazırlanarak Bogor Hedeflerinin altyapısı hazırlanmıştır. Temel amacı ekonomik konular olan APEC, Bangkok hedefleri ile uluslararası terörizmle mücadele ve kitle imha silahlarının yok edilmesi, Busan hedefleri ile genel sağlık sorunları, Sydney hedefleri ile küresel iklim değişikliği, enerji güvenliği, Lima bildirgesi ile gelişmiş ve gelişmemiş ülkeler arasındaki uçurum, ticaretin sosyal boyutları gibi konuları gündemine almıştır.
APEC'in üst düzey komiteleri şunlardır;
Liderler Zirvesi
Ticaret ve Yatırım Komitesi
Ekonomik Komite
Üst Düzey Yetkililer Ekonomik ve Teknik İşbirliği İcra Komitesi
Bütçe ve Yönetim Komitesi
APEC'in diğer önemli kurumu İş Dünyası Tavsiye Konsülü, iş dünyası perspektifinden raporlar hazırlamaktadır.
Tarihçesi
APEC ilk olarak 1980'lerin ortalarında başlatılan ASEAN'ın bakanlık sonrası konferanslar serisinin hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerin bakanlık düzeyindeki temsilcileri arasında düzenli konferansların fizibilitesini ve değerini gösterdiğinde ilham kaynağı olmuştur. 1996 yılına gelindiğinde, bakanlık sonrası konferanslar 12 üyeyi (ASEAN'ın altı üyesi ve altı diyalog ortağı) kapsayacak şekilde genişletildi. Gelişmeler, Avustralya Başbakanı Bob Hawke'nin bölge genelinde ekonomik konularda işbirliği gerektiğine inanmasına neden oldu. Ocak 1989'da Bob Hawke, Pasifik Kıyıları bölgesinde daha etkili bir ekonomik işbirliği çağrısında bulundu. Bu, Avustralya Dışişleri Bakanı Gareth Evans başkanlığında Kasım ayında Avustralya'nın başkenti Canberra'da APEC'in ilk toplantısına yol açtı. On iki ülkeden bakanların katıldığı toplantı, Singapur ve Güney Kore'de gelecekte yapılacak yıllık toplantılar için taahhütlerle sonuçlandı. On ay sonra, 12 Asya-Pasifik ekonomi ülkesi APEC kurmak için Avustralya'nın Canberra kentinde bir araya geldi ve Singapur merkezli APEC Sekreteryası örgütün faaliyetlerini koordine etmek için kuruldu.
Üye ekonomiler
Asya Pasifik Ekonomik İşbirliğine üye 21 ülke bulunmaktadır. Büyük Okyanus kıyısındaki ülkelerin çoğunun üye olduğu örgüt, üyelerinden "üye ekonomi" olarak söz eder.
Üye ekonomi Giriş tarihi
Avustralya 1989
Brunei 1989
Kanada 1989
Endonezya 1989
Japonya 1989
Malezya 1989
Filipinler 1989
Yeni Zelanda 1989
Singapur 1989
Güney Kore 1989
Tayland 1989
Amerika Birleşik Devletleri 1989
Tayvan 1991
Hong Kong 1991
Çin 1991
Meksika 1993
Papua Yeni Gine 1993
Şili 1994
Peru 1998
Rusya 1998
Vietnam 1998










