Tomris Giritlioğlu, yönetmen, senaryo yazarı, yapımcı ve proje tasarımcısıdır. Sinemada Suyun Öte Yanı, 80. Adım, Salkım Hanımın Taneleri ve Güz Sancısı; televizyonda ise Kurşun Yarası, Çemberimde Gül Oya, Ihlamurlar Altında, Hatırla Sevgili, Asi ve Kayıp Şehir gibi yapımlarda yönetmen, yapımcı veya proje tasarımcısı olarak görev aldı.

Tomris Giritlioğlu (Arcak), 1957 yılında babasının görev yaptığı Konya'nın Kadınhanı ilçesinde doğdu. Antakyalı bir aileden gelen babası Ali Arcak hukukçu ve şair, annesi Sakine Arcak (Günaydın) ise Adanalıydı. Başar Arcak adında bir erkek kardeşi vardı. Çocukluğunun ilk yıllarını Adana'da geçirdi. İlkokul üçüncü sınıftan sonra babasının görevi nedeniyle Ankara'ya taşınarak eğitimini TED Ankara Koleji'nde sürdürdü.

Çocukluğu ve Eğitimi

Tomris Giritlioğlu, Hacettepe Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde eğitim gördü; üniversite yıllarında felsefe dersleri de aldı. Öğrenciliği sırasında bir yaz tatili için gittiği Londra'da Andrey Tarkovski'nin İvan'ın Çocukluğu filmini izledi. Daha sonra verdiği bir röportajda, sinemayı meslek olarak seçme kararında bu filmin belirleyici olduğunu anlattı.

TRT Yılları ve Yönetmenlik Kariyeri

Üniversiteden mezun olduktan sonra TRT'nin sınavını kazanarak kurumda çalışmaya başladı. İlk yıllarında çevirmenlik yaptı; ardından Çocuk Programları ve Eğitim Kültür bölümlerinde asistan olarak görev aldı ve Belgesel Programlar Müdürlüğü'ne geçti. Bu dönemde Tabletten Kasete ve Beyoğlu gibi belgeseller yönetti. Beyoğlu, Montpellier Film Festivali'nde ödül aldı.

1988'de TRT'nin Drama Programları Müdürlüğü'ne geçti. 1989 tarihli Kantodan Tangoya, belgeselden kurmacaya geçişindeki ilk çalışmalarından biri oldu. Televizyon için hazırlanan yapımın senaryosunu Ziya Öztan ile birlikte yazdı. İlk uzun metrajlı sinema filmi olan Suyun Öte Yanı'nı 1991'de yönetti. Film, 4. Ankara Uluslararası Film Festivali'nde En İyi İkinci Film seçildi; çeşitli ulusal ve uluslararası festivallerde de ödüller aldı.

1993'te Ahmet Hamdi Tanpınar'ın aynı adlı öyküsünden uyarlanan Yaz Yağmuru'nu yönetti ve senaryosunu Ümit Ünal ile birlikte yazdı. Ardından Mehmet Eroğlu'nun “Yarım Kalan Yürüyüş” romanından uyarlanan 80. Adım'ı çekti. 1996'da gösterime giren film, 15. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde En İyi Film seçilirken Giritlioğlu da En İyi Yönetmen ödülünü aldı.

1997'de televizyon dizisi Kördüğüm'ü yönetti. 1999'da Yılmaz Karakoyunlu'nun romanından sinemaya uyarlanan Salkım Hanımın Taneleri'nin yönetmenliğini üstlendi. Varlık Vergisi ve Aşkale'ye gönderilen gayrimüslim vatandaşların yaşadıklarını konu alan filmin oyuncu kadrosunda Hülya Avşar, Kamran Usluer, Zuhal Olcay, Uğur Polat, Güven Kıraç, Zafer Algöz ve Derya Alabora yer aldı.

Salkım Hanımın Taneleri, 1999'daki 36. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Film seçildi. Film ayrıca 12. Ankara Uluslararası Film Festivali'nde Mahmut Tali Öngören Özel Ödülü'nü aldı.

Tomris Giritlioğlu, 2002 yılında TRT'den emekli olduktan sonra özel televizyon kanalları için hazırlanan dizi projelerinde yapımcı ve proje tasarımcısı olarak çalışmaya ağırlık verdi. Bu dönemde yakın Türkiye tarihini konu alan veya belirli dönemlerin toplumsal atmosferini kullanan çok sayıda televizyon projesinde görev aldı.

Televizyon Projeleri

2003 tarihli Kurşun Yarası ve 2004'te başlayan Çemberimde Gül Oya, Giritlioğlu'nun proje tasarımı alanındaki çalışmalarındandır. Çağan Irmak'ın yönettiği Çemberimde Gül Oya, 1970'lerin siyasi ve toplumsal ortamından 12 Eylül 1980 dönemine uzanan bir hikâye anlattı.

2005'te Ihlamurlar Altında, Kırık Kanatlar ve Seher Vakti gibi yapımların proje tasarımında yer aldı. Aynı yıl başlayan Aşka Sürgün'ün yapımcılığını üstlendi. Beren Saat ile Mahsun Kırmızıgül'ün başrollerini paylaştığı dizi, kan davası nedeniyle evlenmek zorunda kalan Zilan ile Hazar'ın hikâyesini konu aldı.

2006'da başlayan Hatırla Sevgili'nin proje tasarımını üstlendi. Dizinin hikâyesi 1950'lerin ikinci yarısından başlayarak 27 Mayıs 1960, siyasi idamlar, 12 Mart ve 12 Eylül dönemleri gibi yakın tarihin çeşitli olaylarını kurmaca karakterler üzerinden ele aldı. Dizinin başrollerinde Cansel Elçin, Beren Saat ve Okan Yalabık yer aldı.

2007'de başlayan Asi'de yapımcı olarak görev aldı. Antakya'da çekilen dizinin başrollerini Tuba Büyüküstün, Murat Yıldırım ve Çetin Tekindor paylaştı. Aynı dönemde Karayılan dizisinin proje tasarımında çalıştı.

2009'da Bu Kalp Seni Unutur Mu?, Kasaba ve Kül ve Ateş; 2010'da Gönülçelen; 2011'de Her Şeye Rağmen gibi dizilerin proje tasarımında görev aldı. 2012'de yayımlanmaya başlayan Kayıp Şehir'in öykü geliştirme ve proje tasarımını üstlendi. Yönetmenliğini Cevdet Mercan'ın yaptığı dizi; İstanbul'a göç eden Toptaş ailesinin çevresinde yoksulluk, ayrımcılık, şiddet ve kent yaşamının farklı kesimlerini konu aldı. Dizide Gökçe Bahadır, İlker Kaleli, Nik Xhelilaj, Nazan Kesal, Uğur Polat, Cansu Tosun, Taner Ölmez ve Ahmet Mekin rol aldı.

Giritlioğlu'nun projelerinde kariyerlerinin erken dönemlerinde rol alan veya onunla farklı yapımlarda çalışan oyuncular arasında Tuba Büyüküstün, Beren Saat, Bülent İnal, Nejat İşler, Ahu Türkpençe, Özgü Namal, Begüm Birgören, Berk Hakman, Onur Saylak, Cansel Elçin, Selma Ergeç, Günay Karacaoğlu, Gerçek Sağlar, Nik Xhelilaj ve Melisa Aslı Pamuk bulunuyordu.

Güz Sancısı

Tomris Giritlioğlu, uzun bir aradan sonra Güz Sancısı'nın yönetmenliğiyle sinemaya döndü. 2008 yapımı film 23 Ocak 2009'da gösterime girdi. Yılmaz Karakoyunlu'nun eserinden uyarlanan film, 1955 yılında İstanbul'da yaşanan 6-7 Eylül Olayları'nın öncesindeki siyasi ortamı ve Behçet ile Elena arasındaki ilişkiyi konu aldı. Başrollerde Murat Yıldırım, Beren Saat, Okan Yalabık ve Belçim Bilgin yer aldı.

Ailesi ve Özel Hayatı

Tomris Giritlioğlu, 1977 yılında gazeteci ve o dönemde TRT Haber Dairesi'nde yöneticilik yapan Aycan Giritlioğlu ile evlendi. Çiftin 1980 yılında Ilgaz Giritlioğlu adlı oğulları dünyaya geldi. Evlilikleri 1999 yılında sona erdi.

2010 yılında akciğer kanseri nedeniyle tedavi gördü. Tedavi sürecini daha sonraki röportajlarında anlattı ve yaklaşık iki yıllık tedavinin ardından hastalığı atlattığını belirtti.

Son Yılları ve Ölümü

4 Mart 2024 tarihinde düzenlenen 56. SİYAD Türkiye Sineması Ödülleri'nde Tomris Giritlioğlu ile Lale Belkıs'a Onur Ödülü verildi. Giritlioğlu ödülünü oyuncu Nur Sürer'in elinden aldı.

Bir süredir kanser tedavisi gören Tomris Giritlioğlu, 23 Eylül 2024 tarihinde İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti.

Yönetmenlik

2008 - Güz Sancısı (sinema filmi; 2009'da gösterime girdi)
1999 - Salkım Hanımın Taneleri (sinema filmi)
1997 - Kördüğüm (TV dizisi)
1996 - 80. Adım (sinema filmi)
1993 - Yaz Yağmuru (film)
1991 - Suyun Öte Yanı (sinema filmi)
1989 - Kantodan Tangoya (TV yapımı / film)

Senaryo

1993 - Yaz Yağmuru (senaryo; Ümit Ünal ile)
1989 - Kantodan Tangoya (senaryo; Ziya Öztan ile)

Yapımcılık

2016-2017 - Son Destan (TV dizisi; yapımcı)
2014 - Her Sevda Bir Veda (TV dizisi; yapımcı / proje tasarımı)
2007-2009 - Asi (TV dizisi; yapımcı)
2006 - Esir Kalpler (TV dizisi; yapımcı)
2005-2006 - Aşka Sürgün (TV dizisi; yapımcı)
2002 - Aşk Meydan Savaşı (TV dizisi; yapımcı)

Proje Tasarımı ve Öykü Geliştirme

2014 - Her Sevda Bir Veda (TV dizisi; proje tasarımı)
2012 - Kayıp Şehir (TV dizisi; öykü geliştirme ve proje tasarımı)
2011 - Her Şeye Rağmen (TV dizisi; proje tasarımı)
2010 - Gönülçelen (TV dizisi; proje tasarımı)
2009 - Kasaba (TV dizisi; proje tasarımı)
2009 - Kül ve Ateş (TV dizisi; proje tasarımı)
2009 - Bu Kalp Seni Unutur Mu? (TV dizisi; proje tasarımı)
2008 - Yol Arkadaşım (TV dizisi; proje tasarımı)
2007 - Karayılan (TV dizisi; proje tasarımı)
2006 - Erkekler Ağlamaz (TV dizisi; proje tasarımı)
2006 - Hatırla Sevgili (TV dizisi; proje tasarımı)
2005 - Seher Vakti (TV dizisi; proje tasarımı)
2005 - Kırık Kanatlar (TV dizisi; proje tasarımı)
2005 - Ihlamurlar Altında (TV dizisi; proje tasarımı)
2005 - Aşk Yolu (TV filmi; tasarım)
2004 - Çemberimde Gül Oya (TV dizisi; proje tasarımı)
2004 - Bir Aşk Hikayesi (TV filmi; yapım tasarımı)
2003 - Sultan Makamı (TV dizisi; proje tasarımı)
2003 - Kurşun Yarası (TV dizisi; proje tasarımı)
2002 - Gülbeyaz (TV dizisi; proje tasarımı)
2002 - Azad (TV dizisi; proje tasarımı)

Ödülleri

2024 - 56. SİYAD Türkiye Sineması Ödülleri - Onur Ödülü
1996 - 15. Uluslararası İstanbul Film Festivali - En İyi Yönetmen, 80. Adım
1996 - 15. Uluslararası İstanbul Film Festivali - En İyi Film, 80. Adım
1996 - 8. Ankara Uluslararası Film Festivali - Seçiciler Kurulu Özel Ödülü, 80. Adım
1992 - 4. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi İkinci Film, Suyun Öte Yanı

1999 yılında Salkım Hanımın Taneleri, 36. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Film seçildi. Yapım ayrıca 2000'de düzenlenen 12. Ankara Uluslararası Film Festivali'nde Mahmut Tali Öngören Özel Ödülü'ne değer görüldü.