Selahattin Demirtaş, 10 Nisan 1973 tarihinde Diyarbakır'ın Sur ilçesinde doğan avukat, siyasetçi ve yazardır. Tahir Demirtaş ile Sadiye Demirtaş'ın yedi çocuğundan ikincisidir. Zaza kökenli bir aileden gelen Demirtaş'ın ağabeyi Nurettin Demirtaş da siyasette yer almıştır.

Çocukluğu ve Eğitimi

Lise öğreniminin ardından Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik İşletmesi bölümüne başladı. Üniversitenin ikinci yılında öğrenimini yarıda bırakarak Diyarbakır'a döndü. Daha sonra yeniden üniversite sınavına girerek Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni kazandı ve buradan mezun oldu.

Avukatlığı ve İnsan Hakları Çalışmaları

Hukuk eğitiminden sonra Diyarbakır'da serbest avukatlık yaptı. Diyarbakır Barosu Cezaevi Komisyonu'nun çalışmalarına katıldı; cezaevlerindeki hak ihlallerinin araştırılması ve raporlanmasıyla ilgilendi. İnsan Hakları Derneği (İHD) Diyarbakır Şubesi'nde yönetim kurulu üyeliği yaptı ve 2004 yılında şube başkanlığı görevini üstlendi. 2005 yılında Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) üyesi oldu. Demirtaş, daha sonraki bir savunmasında TİHV ve Uluslararası Af Örgütü Türkiye yapılanmasında yöneticilik değil üyelik yaptığını özellikle belirtmiştir.

Siyasi Kariyeri

Selahattin Demirtaş, 22 Temmuz 2007 genel seçiminde Demokratik Toplum Partisi'nin (DTP) desteklediği bağımsız aday olarak Diyarbakır milletvekili seçildi. Daha sonra DTP'ye katıldı ve partinin Türkiye Büyük Millet Meclisi grubunda grup başkanvekilliği yaptı.

DTP'nin Anayasa Mahkemesi tarafından 11 Aralık 2009 tarihinde kapatılmasının ardından Barış ve Demokrasi Partisi'ne (BDP) geçti. 1 Şubat 2010 tarihinde Gültan Kışanak ile birlikte BDP Eş Genel Başkanı seçildi.

12 Haziran 2011 genel seçiminde BDP'nin desteklediği bağımsız aday olarak Hakkari milletvekili seçildi. 22 Haziran 2014 tarihinde Figen Yüksekdağ ile birlikte Halkların Demokratik Partisi'nin (HDP) eş genel başkanlığına seçildi.

10 Ağustos 2014 tarihinde yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminde HDP'nin adayı oldu. 3 milyon 958 bin 48 oy ve yüzde 9,76 oy oranıyla seçimi üçüncü sırada tamamladı.

7 Haziran 2015 ve 1 Kasım 2015 genel seçimlerinde HDP'den İstanbul milletvekili seçildi. HDP Eş Genel Başkanlığı görevini 11 Şubat 2018 tarihinde yapılan parti kongresine kadar sürdürdü.

24 Haziran 2018 Cumhurbaşkanlığı seçiminde yeniden HDP'nin adayı oldu. Seçim kampanyasını cezaevindeyken yürüttü ve TRT'de kendisine ayrılan propaganda konuşmasını cezaevinden yaptı. Seçimde 4 milyon 205 bin 794 oy alarak yüzde 8,40 oy oranıyla üçüncü sırada kaldı.

31 Mayıs 2023 tarihinde yaptığı açıklamada, cezaevindeki mücadelesini sürdüreceğini ancak “bu aşamada” aktif politikayı bıraktığını duyurdu.

Tutukluluğu ve Yargı Süreçleri

Selahattin Demirtaş, HDP Eş Genel Başkanı ve milletvekili olduğu 4 Kasım 2016 tarihinde, Figen Yüksekdağ ve diğer bazı HDP milletvekilleriyle birlikte gözaltına alındı. Hakkındaki çeşitli soruşturmalar kapsamında tutuklanarak Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na gönderildi.

Doğubayazıt 2. Asliye Ceza Mahkemesi, 21 Şubat 2017 tarihinde bir konuşmasındaki ifadeleri nedeniyle “Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti devletini ve devletin kurum ve organlarını aşağılama” suçundan 5 ay hapis cezası verdi. Ancak Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi, 13 Temmuz 2017 tarihinde eksik kovuşturma ve yetersiz gerekçe bulunduğu gerekçesiyle bu hükmü bozdu.

İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi, 7 Eylül 2018 tarihinde 2013 yılındaki Newroz kutlamasında yaptığı konuşma nedeniyle “terör örgütü propagandası yapmak” suçundan 4 yıl 8 ay hapis cezasına hükmetti. Karar aynı yıl istinafta onandı; Yargıtay da 26 Nisan 2021 tarihinde cezayı onadı.

Ankara 19. Ağır Ceza Mahkemesi, 2 Eylül 2019 tarihinde tutuklu yargılandığı ana dava bakımından tahliye kararı verdi. Ancak başka bir kesinleşmiş ceza nedeniyle cezaevinden çıkmadı. 20 Eylül 2019 tarihinde 6-8 Ekim 2014 Kobani olaylarına ilişkin ayrı soruşturma kapsamında yeniden tutuklanmasına karar verildi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesi, 22 Aralık 2020 tarihinde Selahattin Demirtaş/Türkiye (No. 2) davasında ifade özgürlüğü, kişi özgürlüğü ve güvenliği ile serbest seçim hakkı bakımından çeşitli ihlaller tespit etti. Mahkeme, Sözleşme'nin 18. maddesinin de ihlal edildiğine karar vererek Türkiye'nin Demirtaş'ın derhal serbest bırakılmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alması gerektiğine hükmetti.

Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesi, kamuoyunda “Kobani Davası” olarak bilinen davada 16 Mayıs 2024 tarihinde Selahattin Demirtaş hakkında çeşitli suçlardan toplam 42 yıl hapis cezası verdi ve tutukluluk hâlinin devamına karar verdi. Mahkeme, Kobani olayları sırasında meydana gelen bazı ölüm ve yaralanmalara ilişkin suçlamalarda ise Demirtaş'ın da aralarında bulunduğu sanıklar hakkında, suçların sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçesiyle beraat kararı verdi.

AİHM, 8 Temmuz 2025 tarihinde Selahattin Demirtaş/Türkiye (No. 4) kararında 20 Eylül 2019'dan sonraki tutukluluk sürecine ilişkin olarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkını düzenleyen hükümleri ile 18. maddesi bakımından ihlaller tespit etti. Türkiye'nin kararın Büyük Daire'de yeniden incelenmesi talebi 3 Kasım 2025 tarihinde reddedildi ve karar kesinleşti.

Eylül 2026 itibarıyla Selahattin Demirtaş Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda tutulmaktadır. Kobani Davası'nda verilen 42 yıllık hapis cezası kesinleşmemiş olup dosya Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesi'nde istinaf incelemesindedir.

Ailesi ve Özel Hayatı

Selahattin Demirtaş, öğretmen Başak Demirtaş ile evlidir. Çiftin Delal Demirtaş ve Dılda Demirtaş adlarında iki kızı vardır. TBMM özgeçmişinde orta düzeyde İngilizce ve Kürtçe bildiği belirtilmektedir; Demirtaş ayrıca Zazaca konuşmaktadır.

Yazarlığı

Cezaevinde bulunduğu dönemde öykü ve romanlarını yayımlamaya başlayan Selahattin Demirtaş, edebiyat çalışmalarının yanı sıra savunmalarından oluşan kitaplar da yayımladı. 2024 yılında Yiğit Bener ile birlikte kaleme aldığı Arafta Düet yayımlandı; 2025 yılında ise Jamal okurla buluştu.

Kitapları

2025 - Jamal (roman)
2024 - Arafta Düet (Yiğit Bener ile; roman)
2024 - Onurlu Yaşam Davası (savunma)
2023 - DAD (öykü)
2021 - Efsun (roman)
2020 - Leylan (roman)
2019 - Devran (öykü)
2017 - Seher (öykü)


Kaynak:Biyografiler.com